Wzorcowanie mierników a znaczenie dokładności wykonywanych pomiarów

W trakcie wykonywania pomiarów łatwo skupić uwagę na samej wartości pojawiającej się na ekranie, pomijając sposób, w jaki została uzyskana. Tymczasem każdy przyrząd pomiarowy ma określone właściwości, które mogą edytować się wraz z użytkowaniem. Wpływ mogą posiadać zarówno czynniki mechaniczne, jak i elektryczne czy środowiskowe.

Z tego powodu wzorcowanie mierników jest związane z porównaniem wskazań konkretnego urządzenia z wartościami uzyskanymi za pomocą odpowiedniego odniesienia. Badanie nie musi obejmować całej skali miernika. Zakres i liczba punktów pomiarowych są dobierane zależnie od przeznaczenia przyrządu a także wymogów stawianych wykonywanym pomiarom. W praktyce ma to znaczenie, ponieważ urządzenie wykorzystywane przede wszystkim w jednym przedziale wartości nie zawsze wymaga takiej samej analizy jak miernik pracujący w szerokim zakresie.

Na sposób przeprowadzenia pomiarów wpływa także przygotowanie stanowiska. Przyrząd powinien posiadać świetny czas na osiągnięcie warunków pracy, jeżeli jego konstrukcja tego wymaga. Powinno się również zwrócić uwagę na przewody, sondy, zaciski oraz inne elementy znajdujące się na drodze sygnału pomiarowego. Ich stan może wpływać na końcowy rezultat, a wymiana jednego z takowych elementów między kolejnymi badaniami może utrudnić bezpośrednie porównanie wyników. Zdarza się też, że miernik trafia do sprawdzeniu po nietypowym zdarzeniu, takim jak upadek lub przekroczenie zakresu pomiarowego. W takiej sytuacji warto odnotować okoliczności, ponieważ sam dokument z wynikami nie zawsze objaśnia przyczynę ewentualnego odchylenia. Z punktu widzenia późniejszej analizy szczególnie przydatne są informacje o tym, w jakich warunkach urządzenie było użytkowane i czy przed badaniem wykonywano przy nim którekolwiek prace.

Osobnego znaczenia nabiera częstotliwość kolejnych kontroli. Nie istnieje jeden uniwersalny odstęp, który można bez przemian zastosować do wszystkich mierników. Przy jego podejmowaniu bierze się pod uwagę między innymi intensywność użytkowania, rodzaj urządzenia, stabilność jego wcześniejszych wyników oraz znaczenie wykonywanych pomiarów. Jeżeli kolejne kontrole pokazują podobne wartości, może to stanowić jedną z informacji przy planowaniu dalszego harmonogramu. O ile jednak ukazują się wyraźne zmiany, przyczynę powinno się rozpatrywać w porównaniu do sposobu eksploatacji i historii przyrządu. Sama częstotliwość wzorcowania nie zastępuje kontroli aktualnej. Łatwe sprawdzenia wykonywane w trakcie użytkowania mogą ujawnić kłopoty pośród kolejnymi terminami, zwłaszcza gdy miernik jest intensywnie wykorzystywany.

Podczas interpretacji dokumentacji warto zachować ostrożność przy ocenie pojedynczej wartości. Wynik wzorcowania opisuje zachowanie urządzenia w określonych warunkach i dla konkretnych punktów pomiarowych. Nie powinien być w sposób automatyczny traktowany jako opis wszystkich możliwych sytuacji, w których miernik może zostać wykorzystany. Znaczenie odchylenia zależy też od wymagań związanych z danym pomiarem oraz dopuszczalnego błędu. Ważne jest ponadto rozróżnienie wzorcowania od regulacji. Wzorcowanie daje możliwość określić relację między wskazaniem przyrządu a wartością odniesienia, jednak regulacja zmienia ustawienia albo właściwości urządzenia. O ile po zrealizowaniu regulacji miernik ponownie trafia do użytkowania, jego wcześniejsze wyniki nie powinny być wprost traktowane jako opis aktualnego stanu. Dlatego przy prowadzeniu zapisów warto zachowywać ciągłość historii urządzenia i uwzględniać wszystkie czynności, które mogły wpłynąć na jego wskazania.

Warto sprawdzić: wzorcowanie unit.