Sprawna organizacja przepływu produktów wymaga znacznie więcej niż samego przewozu ładunku z jednego miejsca do drugiego. W praktyce znaczenie ma kolejność działań, przystępność środków transportu, sposób przygotowania przesyłek oraz wymianę informacji między uczestnikami procesu. Właśnie dlatego usługi logistyczne mogą obejmować sporo różnych czynności, od planowania dostaw i magazynowania po obsługę dokumentacji czy kontrolowanie terminów realizacji.
Zakres takich działań zależy od rodzaju produktów, częstotliwości wysyłek i sposobu funkcjonowania danego przedsiębiorstwa. Innych rozwiązań wymaga regularna dystrybucja niedużych przesyłek, a innych transport większych partii towaru. Przy kształtowaniu trzeba także brać pod uwagę sytuacje nietypowe, takie jak opóźnienia, zmiany ilości zamówień lub konieczność zmiany trasy podczas realizacji zamówienia.
W części przedsiębiorstw zadania powiązane z transportem i magazynowaniem pozostają wewnątrz organizacji, natomiast możliwe jest też przekazanie wybranych procesów podmiotowi zewnętrznemu. Logistyka zewnętrzna oznacza w tak zaistniałej okoliczności powierzenie określonych czynności wyspecjalizowanemu wykonawcy, przy zachowaniu ustalonego podziału odpowiedzialności. Nie musi to oznaczać przekazania całego procesu. Jedna firma może powierzyć tylko magazynowanie i kompletowanie zamówień, inna również transport, obsługę zwrotów czy przygotowywanie dokumentów. Istotne jest precyzyjne określenie zakresu współpracy, ponieważ niejasny podział zadań może powodować kłopoty przy reklamacjach, zmianach terminów albo brakach w dokumentacji. W praktyce w szczególności na prawdę ważna okazuje się wymiana aktualnych informacji, ponieważ nawet świetnie zaplanowany transport może wymagać korekty, gdy zmienią się warunki po stronie nadawcy albo odbiorcy.
Przy szerszym zakresie zadań pojawia się rola podmiotu, który koordynuje poszczególne elementy całego procesu. Operator logistyczny może zajmować się organizacją przewozów, pracą magazynu, przeładunkami, kompletacją a także przekazywaniem informacji o statusie przesyłek. Zakres jego zadań nie jest jednakże w każdej chwili podobny i powinien wynikać z przyjętego modelu obsługi. Znaczenie ma też rodzaj przewożonych towarów. Towary wymagające określonych warunków przechowywania, produkty o krótkim terminie przydatności czy ładunki o niestandardowych wymiarach wymagają innych ustaleń niż typowe przesyłki. W takich wypadkach samo zaplanowanie trasy nie wystarcza. Trzeba uwzględnić między innymi sposób załadunku, przystępność powierzchni magazynowej, czas postoju a także wymagania dotyczące dokumentacji.
Ocena organizacji procesów logistycznych wymaga spojrzenia na cały przebieg dostawy, a nie tylko i wyłącznie na jej ostateczny etap. Opóźnienie może powstać w magazynie, w trakcie kompletowania zamówienia, przy przekazywaniu informacji albo na etapie transportu. Z tego powodu przy analizowaniu współpracy z zewnętrznym podmiotem warto ustalić, które czynności są realizowane przez poszczególne strony i w jaki sposób przekazywane są informacje o zmianach. Znaczenie mają też kwestie powiązane z sezonowością, ponieważ okresowe powiększenie liczby zamówień może wymagać dodatkowej powierzchni, pracowników albo środków transportu. Z kolei przy mniejszej liczbie wysyłek część przedtem przyjętych rozwiązań może okazać się niepotrzebna. Logistyka jest więc procesem zależnym od wielu zmiennych, a sposób jej organizacji może być modyfikowany wraz ze zmianą wielkości sprzedaży, rodzaju asortymentu i kierunków dostaw.
Zobacz: etykietowanie towarów.